Ardennenoffensief Alles op een kaart ,

Het plan van het Ardennenoffensief was geheel en al Hitlers geesteskind. Sinds de zomermaanden van 1944 liep hij met de gedachte rond nog 1 keer over te gaan tot een groot, succesvol offensief, want een militaire overwinning was een van de belangrijkste voorwaarde voor mogelijke onderhandelingen over de beëindiging van het conflict.
Op 16 september 1944 sprak Hitler er voor de eerste keer over met zijn militaire omgeving, nadat de chef van de Wehrmachtfuhrungsstab, generaal Jodl, hem begin september een overzicht van de situatie had overhandigd van de hand van de oberbefehlshaber west, Generaal Von Rundstedt.
Op 25 september ging hij in een bespreking dieper op zijn plannen in. Met het oog op de breedte van het operatiegebied zou een aanval aan het oostelijke front geen kans op succes hebben.
Heel anders lag de situatie in het westen. Er zijn veel redenen om aan te nemen dat Hitler de Ardennen voor een doorslaggevende aanval tenslotte ook daarom koos, omdat hij op dat terrein in het voorjaar van 1940 zijn eerste opzienbarende militaire had kunnen behalen.
Toen had hij, tegen bepaalde regels de krijgskunde in, het plan Sichelschinitt laten uitvoeren. Het initiatief daartoe was eveneens van hem uitgegaan en de kansen op succes ervan waren geconcretiseerd door een van zijn knapste strategen, generaal Von Manstein,
Natuurlijk waren het punt van uitgang en de krachtsverhouding niet meer dezelfde als die uit 1939 en 1940, want toen kon hij zijn sterkste krachten op deze sector van het front concentreren.
Nu moest hij de oorlog voeren op alle fronten en bovendien rekening houden met de overmacht van de tegenstander in de lucht
Maar Hitler was van mening dat de geallieerden in het noorden een sterkere aanvalsvleugel hadden dan in het zuiden en dat de zuidelijke vleugel in de sector van de Ardennen slechts matig bezet was.
Door de vernietiging van twintig tot dertig geallieerde divisies ( van de ongeveer tweeënzestig die in de strijd waren geworpen) kon de gehele situatie aan het westelijke front met 1 slag ten gunste van Duitsland worden gekeerd.
Voorwaarde voor de voorgenomen operatie was, dat de stelling in het westen ,met inbegrip van die in Nederland, behouden konden worden en dat de Westerschelde kon worden afgesloten.
Bovendien moest de situatie aan het oostelijke front geen beroep noodzakelijk maken op de krachten van de bevelhebber van het reserveleger .
Er moest zekerheid bestaan dat de reserve aan manschappen in het vervolg voor het westelijke front beschikbaar was . Voor alles moesten de voorste gevechtseenheden de tegenstander aan het front snel verslaan ,omdat de aanvalswig niet de noodzakelijke diepte bezat .
Op 9 oktober legde Jodl nog 1 keer alle aanvalsmogelijkheden op tafel de verschillende mogelijkheden waren ontleend aan de volgende vijf operatieplannen:

1 operatie Nederland .
De aanval kon hier vanuit sector Venlo in westelijke richting op Antwerpen ondernomen worden

2 Operatie Luik Aken .
Een hoofdaanval kon uit de noordelijke punt van Luxemburg naar het noordwesten worden gericht. Hij moest daarna naar het noorden zwenken ,om dan samen te vallen met een in zijn richting ondernomen nevenaanval vanuit het gebied ten noordwesten van Aken .

3 Operatie Luxemburg .
Twee aanvalsspitsen uit het midden van Luxemburg en de sector Metz zouden in de sector Longwy bijeenkomen en het gebied van Minette bezetten .

4 Operatie Lotharing .
Twee aanvalsvleugels vanuit Metz en Baccarat ( ten westen van de Vogezen ) met het doel bij Nancy samen te komen .

5 Operatie Elzas .
Twee aanvallen vanuit het gebied ten oosten van Epinal en Montbeliard ,met het doel nabij Vespul samen te komen .

Na het afwegen van de voor en nadelen van de verschillende aanvalsmogelijkheden kwam de nadruk in de loop van oktober steeds meer te liggen op de varianten 1 en 2 .
Op 22 oktober 1944 ontbood Hitler de stafchefs van het oberbefehl west en van de Heeresgruppe B ( Wetphal en Krebs ) in het Fuhrerhauptquartier om zich vertrouwd te maken met het voorgenomen offensief .
Hij verduidelijkte de generaals zijn aanvalsplan en verklaarde dat Duitsland met het oog op de situatie eindelijk eens moesten breken met dat eeuwige defensief Het Offensief zou zich in twee fasen voltrekken .
In de eerste fase kwam het erop aan de Maas te bereiken en een bruggehoofd te vormen ; In de tweede fase moest Antwerpen worden genomen .
Het doel van de operaties zou zijn de geallieerde troepen ten Noorden van de lijn Bastogne Brussel Antwerpen af te snijden en te vernietigen.
Belangrijker nog was ,Antwerpen uit te schakelen als aanvoerhaven van de geallieerden . Na de aanvalsplannen verduidelijkt te hebben noemde Hitler 25 november Als dag van de aanval .




In het hoofdkwartier van de heeresgruppe B en bij het Oberbefehl west (hier boven te zien geheel rechts) maakten Von Rundstedt (hier boven te zien in het midden) en Model (hier boven te zien geheel links )onmiddellijk hun ernstige bezwaren tegen de opzet van de operatie kenbaar .Model Meende ; de hele zaak lijkt mij op verdomd lemen voeten te staan .
op 27 oktober besprak Von Rundstedt de opzet van het offensief met zijn directe medewerkers .
Daarna liet hij zijn eigen operatieplan uitwerken ,zoals dat door het OKW was bevolen .
Het kreeg de codenaam Martin . Vervolgens dit plan zouden twee pantserlegers ( het zwaartepunt) over een front van veertig kilometer tussen Simmerath ( ten Noordoosten van Monschau ) en Bleialf tot aan de maas doorstoten Hun flanken moesten zowel in het noorden als in het zuiden door een leger gedekt worden.
Een tweede aanvalsspits moest ten zuidwesten van Roermond langs de stad trekken om zich bij Luik de vleugel te voegen , die het zwaartepunt vormde . In tegen stelling met dit plan verwierp Model een tweede aanval uit sector Aken .
Zijn voorstel ( Herbstnebel ) was om met twee pantserlegers over een breedte van zestig kilometer tussen Hurtgenwald en Lutzkampen door te stoten naar de Maas .
Eind oktober kwamen beide bevelhebbers echter tot overeenstemming over het plan martin ( de kleine doelstelling ) .
Ze besloten tot een aanval vanuit twee punten; De Eifel en de sector Roermond .Beide opperbevelhebbers waren van oordeel dat Hitlers plan in verband met de beschikbare krachten te hoog greep .Maar het OKW hield nog altijd vast aan het waagstuk van de grote doelstelling
Op 1 november 1944 zond de chef van de Wehrmachtfuhrungsstab aan de stafchef van het oberbefehl west de eerste marsorde toe de wacht aan Rein .
Waarvan de bedoeling was de tegenstander ten noorden van de lijn Antwerpen Brussel-Bastogne te vernietigen ( de grote doelstelling ) .
Het was de taak van Heersegruppe B met drie legers door het geallieerde front te breken na een krachtige maar kort vuurgevecht op verscheidene ,tactische gunstige plaatsen .
Daartoe moest het 6e pantserleger aan weerszijden van luik snel de Maasbruggen in handen krijgen en aan de Vesdre en in de Oostelijke versterking van Luik een sterk afweerfront naar het noorden opbouwen .
Daarna was het zijn taak eerst het Alberstkannaal tussen Maastricht en Antwerpen en verder de sector ten Noorden van Antwerpen in handen te krijgen . Tegelijkertijd moest het 5e pantserleger de Maas tussen Fumay en Namen oversteken en op de lijn Antwerpen-Brussel-Namen-Dinant verhinderen dat geallieerde reserves het vanuit het westen de achterhoede van het 6e pantserleger lastig zouden maken .
Het 7e leger moest de zuidelijke en zuidwestelijke flanken dekken ,met als taak als eerste de Maas en de Semois te bereiken en in het gebied ten oosten van Luxemburg aansluiting te zoeken met het Moezelfront . De doorbraak van Heeresgruppe b zou later door Heeresgruppe student worden voltooid zodra de tegenpartij sterkere eenheden begon in te zetten tegen de afsluiting tussen Roer en Maas of tegen het Albertkanaal .
De maand november werd beheerst door de strijd tussen model en Von Rundstedt enerzijds en Hitlers en Jodl anderzijds .
Het ging om de vraag of de grote doelstelling (Hitler) te verwezenlijken was, of dat het zinvoller zou zijn eerst de kleine oplossing na te streven ( von Rundstedt en Model ) Maar zelfs het alternatieve voorstel van Model om eerst met Kleinere operaties te beginnen ,zonder de grote af te gelasten ,omdat de grote op de kleine kon volgen en niet omgekeerd ,vond geen genade .
Hitler bleef onverbiddelijk .Jodl maakte op 27 november de aantekening : 1. de grote doelstelling blijft 2 afdelingen met andere mening moesten overtuigd worden .
Dat model op 2 december in het Fuhrerhauptquartier nog eenmaal met nietsontziende openhartigheid en met grote standvastheid zijn standpunt verdedigde door te wijzen op de wanverhouding tussen sterkte en doelstelling ,waarbij hij vooral de nadruk legde op de overmacht van de geallieerden in de lucht ,veranderde niets aan Hitlers besluit .
Hitler verwierp de kleine doelstelling . alles wat menselijkerwijs mogelijk was ,zou worden gedaan om het succes van het offensief te verzekeren .
Daarmee was het uiteindelijke besluit ten gunste van de grote doelstelling gevallen .
Op 11 en 12 december liet Hitler zijn commanderende generaals en de divisiecommandanten van Heeresgruppe B in zijn Hoofdkwartier Alderhorst (bij Bad Nauheim) bijeenkomen om hun zijn onveranderlijk besluit mede te delen .
Hij motiveerde het op politieke en militaire gronden . Of hij zijn toehoorders kon overtuigen , moet in het midden worden gelaten .
Inmiddels waren vanaf september 1944 de systematische voorbereiding voor het offensief begonnen . Om de legerafdeling die tot de aanval moesten overgaan ,moed in te blazen ,kregen de divisies een volledige nieuwe uitrusting .
De troepen werden geoefend in tegenaanvallen en het gevecht bij nacht . Eind oktober beval de chef van het OKW grote brandstofreserves aan te leggen .dit alles verliep niet zonder wrijving en moeilijkheden ,aangezien de voortdurende strijd aan het westelijk front de eenheden vaak gedecimeerd had en hun gevechtswaarde had verminderd .
Een aparte rol speelde sinds november tevens de strikte geheimhouding en verscheidene misleidingmaatregelen .er werden bevelen gegeven die de tegenstander in verwarring moesten brengen .
Door middel van valse seinen en beschildering van onderkomens werd de opmars van en 25 e leger in de sector Munchen -gladbach-keulen -Dusseldorf voorgewend en er werden ook andere maatregelen getroffen om het voorgenomen offensief voor de tegenstander verborgen te houden .
Voor alles werd de groep ingewijde stafofficieren klein gehouden .Speciale officieren moesten zorgdragen voor een volmaakte misleiding .
Pas half november werden de commandanten te velde en hun chefs van staven ingelicht .begin december volgden de divisiekaders ,terwijl de regiments en bataljonkaders pas op 12 december 1944 werden ingelicht .het is duidelijk dat strenge geheimhouding een van de voorwaarden was voor het succes van het hele offensief .Maar er waren onmiskenbaar ook nadelen aan verbonden .
De troep kon voor het begin -van de aanval zijn plaats op het operatieterrein niet verkennen .Men bezat op de dag van de aanval geen idee van de gesteldheid van het terrein .Dit bleek tijdens het verloop van de krijgsverrichting een nadeel te zijn .
Op 15 december 1944 was van de opmars van de voor het offensief aangewezen legers geheel voorbereid . Nadat Hitler begin december het begin van het offensief had vastgesteld op 10 december ,werd hij op grond van de situatie nog tweemaal tot uitstel gedwongen .
Op 12 december tenslotte werd 16 december definitief vastgesteld als dag X .Een dag tevoren liet Hitler nog een Fuhrerbefehl uitgaan aan Model om hem met nadruk te verplichten 'alle van de opperste leiding komende bevelen onvoorwaardelijk uit te voeren en de gehoorzaamheid tot aan de laagste eenheid af te dwingen '.Hitler verbood de pantseronderdelen op welke wijze dan ook oostwaarts van de Maas naar het noorden af te slaan . Elke opeenhoping van pantsereenheden in de sector luik moest worden verhinderd .
Als alle vastgestelde regels voor de uitvoering van de operatie zouden worden gevolgd ,zou een 'groot succes' verzekerd zijn .
In een ijltelegram vaardigde Von Rundstedt in de vroege morgen van 16 december 1944 een dagorde uit aan de 'soldaten aan het westelijke front' waarin hen wees op het 'grote moment ' .
Het ging nu om alles .'draagt in u de heilige plicht alles te geven en het bovenmenselijke tot stand te brengen voor ons vaderland en onze Fuhrer ,.
Na een vuurgevecht van een half uur vielen de onderdelen van het 6e pantserleger om zes uur in de ochtend aan .het laatste vertwijfelde Duitse offensief van de tweede wereldoorlog was begonnen.